Gdzie zaczyna się wiosna w Rezerwacie Stawy Raszyńskie? * Where does spring begin here?

W połowie marca zaglądaliśmy do rezerwatu, gdy stawy były jeszcze skute lodem, a na zdjęciach satelitarnych nie było widać żadnej zieleni. Od końca marca dzień staje się jednak coraz dłuższy, a słońce przez wiele godzin ogrzewa łąki, pola, lasy i stawy. To właśnie te promienie budzą przyrodę — i widać to zarówno podczas spaceru, jak i… z orbity.

Na zdjęciu satelitarnym z 14 marca (po lewej) pierwsze oznaki wiosny zdradza kolor żółty. Najwcześniej zaczynają się zielenić łąki przy stawie Puchalskim i Spiskim przy ul. Falenckiej. Drzewa olsów i grobli dopiero wypuszczają pąki, a pola są orane i obsiewane.

Na kolejnych obrazach z amerykańskich satelitów Planet, wykonywanych co tydzień, widać, jak przybywa zieleni. Analiza odbicia światła w paśmie chlorofilu (wskaźnik NDVI) pokazuje, że im intensywniejszy kolor zielony, tym większa biomasa i lepsza kondycja roślin. Kolor brązowo pomarańczowy oznacza uschnięte szuwary, świeżo zaorane pola lub odsłonięte dna stawów. Wody powierzchniowe mają kolor granatowy.

Widać wyraźnie, że nie wszystkie stawy są napełnione. Szczególnie zmienna jest sytuacja na stawie nr 8 przy al. Krakowskiej — 1 kwietnia był pełny, a dziś woda zajmuje ok. 25% jego powierzchni. Podobnie wygląda staw Przydrożny. Bez wody pozostają stawy przesadkowe i staw Ukryty. Będziemy wyjaśniać przyczyny tych zmian.

To wszystko dzieje się w czasie, gdy retencja jest szczególnie ważna. Mimo mroźnej, śnieżnej zimy, tegoroczna wiosna jest rekordowo sucha. Od 31 grudnia do dziś na Mazowszu spadło zaledwie 38,8 mm opadu — mniej niż wynosi średni miesięczny opad w marcu (!). Podobnie jest w Wielkopolsce, na Kujawach i w dużej części Europy Środkowej. Gleby są przesuszone, poziom wód gruntowych niski, co widać w studniach, rowach i źródliskach. Każdy litr wody jest cenny — powinniśmy go zatrzymywać, a nie pozwalać spływać do Bałtyku. Wody brakuje także bobrom, które wspierają retencję, budując tamy i podnosząc poziom wody w okolicy.

Rozpoczęliśmy właśnie projekt monitoringu ekologicznego Rezerwatu Stawy Raszyńskie z wykorzystaniem najnowszych technik pomiarowych. Współpracujemy już z polską firmą SatAgro, liderem rolnictwa precyzyjnego (rolnictwo 3.0). Dzięki ich narzędziom polscy rolnicy korzystają z danych satelitarnych NASA, ESA i satelitów komercyjnych, połączonych z modelami pogody i danymi ze stacji meteorologicznych. SatAgro pomaga m.in. optymalizować nawożenie, przewidywać plony, oszczędzać pieniądze, szacować straty, ograniczać wpływ na środowisko i zwiększać odporność gospodarstw na zmiany klimatu.

Więcej o naszym partnerze badawczym: https://satagro.pl/#mission

Więcej o działaniach SKOF: https://skof.org.pl/

Więcej wiadomości o naszej okolicy? Zaobserwuj https://www.facebook.com/wojciech.rogowski.71